AYARUXSon güncelleme:
Brezilya Portekizcesi ve Avrupa Portekizcesi
Portekizce konuşanların büyük çoğunluğu Brezilya'dadır ve Brezilya Portekizcesi yazışmada daha rahat, daha samimidir. Portekiz'de ise dil biraz daha resmîdir. İki taraf birbirini rahatça anlar; farklar daha çok sözcük seçiminde ve hitaptadır.
Bazı gündelik sözcükler değişir: otobüs Brezilya'da ônibus, Portekiz'de autocarro; cep telefonu Brezilya'da celular, Portekiz'de telemóvel. Çevrilen metin iki ülkede de anlaşılır; bu küçük farklar yanlış anlamaya yol açmaz.
Você mi, o senhor mu?
Brezilya'da gündelik yazışmada “sen” ile “siz” arasındaki yerde você kullanılır; çok resmî bir durumda ya da yaşça büyük birine o senhor / a senhora denir. Portekiz'de você bazen soğuk bulunabilir; resmî yazışmada çoğu zaman kişinin adı ya da unvanı kullanılır.
Çeviri, Türkçe metninizdeki hitaba bakar. “Gönderebilir misiniz?” diye yazarsanız kibar, “gönderebilir misin?” diye yazarsanız samimi bir sonuç çıkar. Karşı taraf size samimi yazıyorsa siz de rahat bir dil kullanabilirsiniz.
Mesajı açmak ve kapatmak
Portekizce mesajlar kısa bir selamla başlar ve sıcak bir cümleyle biter. Türkçe yazarken şu kalıpları kullanırsanız çeviri de doğal çıkar:
- Günlük açılış: “Merhaba” (Olá) ya da “Günaydın” (Bom dia).
- Resmî açılış: “Sayın Silva” (Prezado Sr. Silva — Brezilya; Caro Sr. Silva — Portekiz).
- Kapanış: “Saygılarımla” (Atenciosamente) ya da “Teşekkürler, iyi günler” (Obrigado, tenha um bom dia).
- Samimi kapanış: “Görüşürüz” (Até logo) ya da “Sevgiler” (Abraços).
Obrigado mu, obrigada mı?
Portekizcede “teşekkürler” yazan kişinin cinsiyetine göre değişir: erkek obrigado, kadın obrigada der. Çeviri bunu her zaman metinden anlayamaz; önemli bir yazışmada çeviriyi gönderirken bu sözcüğe bir göz atmanız yeterli.
Aksanlı harfler (á, â, ã, ç, é, ê, õ) sözcüğün anlamını değiştirebilir. Gelen mesajdaki bir adı ya da adresi yeniden yazmak yerine kopyalayıp yapıştırmak en güvenli yoldur.
Tarih, saat, para ve rakam
Brezilya'da da Portekiz'de de tarih gün/ay/yıl sırasıyla yazılır; bu Türkçeyle aynıdır. Ondalık ayraç virgül, binlik ayraç noktadır: Brezilya'da R$ 1.250,50, Portekiz'de 1.250,50 €.
Fiyat yazarken para birimini mutlaka belirtin: real mi, euro mu, dolar mı? Saatler genellikle 24 saat düzeniyle yazılır (14h ya da 14:00); toplantı saati verirken saat dilimini de eklemek karışıklığı önler, çünkü Brezilya ile Türkiye arasında altı saate varan fark vardır.