İçeriğe geç
AYARUX

Revolta nedir? Poza revolta, etek makas revolta ve ayrı kalıp farkı

İki yüzü basılacak bir işte ilk karar, tabakanın makinede nasıl döneceğidir. Ön ve arka yüz ayrı kalıplarla mı basılacak, yoksa aynı kalıpta yan yana durup tabaka çevrilerek mi? Bu seçim kalıp sayısını, sayfa dizilimini ve pens payını birden değiştirir. Bu rehber matbaada en çok sorulan terimlerden revoltayı ve türlerini anlatıyor.

Son güncelleme:

Ayrı kalıp (ön-arka ayrı)

En düz yöntemdir: ön yüz bir kalıp takımıyla basılır, tabakalar kuruyunca arka yüz ikinci bir kalıp takımıyla basılır. 4/4 bir iş için sekiz kalıp gerekir.

Her yüz tabakanın tamamını kullanabildiği için büyük işlerde, uzun tirajlarda ve tabakaya tek bir yüzün sığdığı durumlarda tercih edilir.

Poza revolta (yandan çevirme)

Ön ve arka yüz aynı kalıpta yan yana dizilir. Tabaka bir kez basılır, sonra yandan çevrilip aynı kalıpla tekrar basılır. Böylece her tabakadan iki tam takım çıkar ve kalıp sayısı yarıya iner: 4/4 bir iş dört kalıpla basılır.

Poza revoltada tabakanın ön kenarı iki baskıda da aynı kalır; yani pens kenarı değişmez. Kartvizit, el ilanı ve kısa tirajlı broşürlerde en yaygın yöntemdir.

Etek makas revolta (baş-ayak çevirme)

Yine ön ve arka aynı kalıptadır, ama tabaka bu kez baştan ayağa, yani kuyruk kenarı öne gelecek şekilde çevrilir. Tabakanın uzun kenarı makineye sığmadığında ya da dizilim bunu gerektirdiğinde seçilir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: ikinci baskıda tabakanın karşı kenarı pens olur. Bu yüzden iki kenarda da pens payı bırakmak gerekir; kullanılabilir alan küçülür ve sınırda bir işte sığan adet değişebilir.

Çevirici makine

Çevirici (perfektör) ünitesi olan makinelerde tabaka makinenin içinde çevrilir ve iki yüz tek geçişte basılır. Ayrı bir kuruma beklenmez, ama her yüz için ayrı kalıp gerekir; kalıp sayısı ayrı kalıpla aynıdır.

Hangi işte hangisi?

Seçimi tiraj, tabaka ebadı, makine ve işin kendisi belirler. Kaba bir yol gösterici:

  • Kısa tiraj, küçük iş, tabakaya iki takım sığıyor: poza revolta, kalıp masrafı yarıya iner.
  • Uzun kenar makineye sığmıyor ya da dizilim baş-ayak gerektiriyor: etek makas revolta, iki kenarda pens payıyla.
  • Büyük iş, uzun tiraj, tabakaya tek yüz sığıyor: ayrı kalıp.
  • Makinede çevirici ünite var ve hız önemli: çevirici baskı.

Sık yapılan hatalar

Revoltada ön ve arka yüzün birbirine göre doğru dönmüş olması gerekir; çevirme yönü yanlış hesaplanırsa arka yüz ters ya da kaymış basılır. Etek makas revoltada tek kenara pens payı bırakıp ikinci kenarı unutmak da sık görülür; iş makinede fark edildiğinde kalıp yeniden çıkar.