Son güncelleme:
Temel hesap
Bir tabaka yüzü için gereken kalıp sayısı o yüzdeki renk sayısına eşittir. Dört renkli (CMYK) bir yüz dört kalıp, tek renkli bir yüz bir kalıp ister.
İşin tamamı için: her formanın ön yüz renkleri ile arka yüz renkleri toplanır, sonra formalar toplanır. 4/4 (ön dört, arka dört renk) tek formalı bir iş 8 kalıp, 4/1 bir iş 5 kalıp, 4/0 tek yüzlü bir iş 4 kalıp eder.
Forma sayısı çarpan olur
Kitap, dergi ve katalogda sayfalar formalara bölünür ve her forma kendi kalıp takımını ister. 16 sayfalık, iki yüzü dört renkli bir iş 8'er sayfalık iki formaya bölünürse 2 forma × 2 yüz × 4 renk = 16 kalıp gerekir.
Aynı iş daha büyük bir tabakada tek formaya sığıyorsa kalıp 8'e iner. Bu yüzden tabaka ölçüsü ve forma planı, kâğıttan önce kalıp giderini değiştirir. Kapak ayrı basılıyorsa onun kalıpları da hesaba eklenir.
Baskı yöntemi kalıbı değiştirir
Ön ve arka yüzün ayrı kalıplarla basıldığı düzende iki takım kalıp gerekir. Çevirici makinede tabaka tek geçişte iki yüzüyle basılır; geçiş sayısı azalır ama her yüzün kalıbı yine ayrıdır.
Revoltada ön ve arka yüz aynı kalıbın üstünde yan yana durur: tabaka bir yüzü basıldıktan sonra çevrilir ve aynı kalıpla öbür yüzü basılır, sonra ortadan kesilir. Böylece tek takım kalıp yeter. Karşılığında iş tabakanın yarısına sığmalıdır; etek makas revoltada pens kenarı da değişir.
- Ayrı kalıp, 4/4, tek forma: 8 kalıp.
- Poza revolta, 4/4, tek forma: 4 kalıp.
- Ayrı kalıp, 4/4, iki forma: 16 kalıp.
Ekstra renkler ve lak
Her spot renk (örneğin kurumsal bir Pantone) basıldığı yüz için bir kalıp daha demektir. CMYK'ya çevrilebilen bir spot rengi ayrı basmak, kalıp ve makine hazırlığı olarak geri döner; kararı renk hassasiyeti belirler.
Kısmi lak gibi belirli bir alana uygulanan işlemler de çoğu zaman kendi kalıbını ya da blanketini ister. Tüm yüzeye atılan dispersiyon lakta durum makineye göre değişir; işi basacak yere sormak en doğrusudur.
Maliyete etkisi
Kalıp gideri adetten bağımsızdır: 500 adet de bassanız 50.000 adet de, kalıp sayısı aynıdır. Düşük adetlerde kalıp ve makine hazırlığı birim maliyetin büyük bölümünü oluşturur; ofset ile dijital arasındaki başabaş noktasını da çoğunlukla bu belirler.
Çok uzun tirajlarda kalıbın ömrü dolabilir ve yeniden kalıp çekmek gerekebilir; kalıp türüne ve kâğıda göre değişen bu sınırı basımevinden öğrenin.
Hesaptan önce kontrol listesi
Kalıp adedini teklife yazmadan önce şunları netleştirin:
- Ön ve arka yüzde kaç renk var? Dosyada fark edilmemiş bir spot renk kalmış mı?
- İş kaç formaya bölünüyor, kapak ayrı mı?
- Baskı ayrı kalıpla mı, revolta ile mi yapılacak?
- Lak ya da başka bir işlem ayrı kalıp istiyor mu?