İçeriğe geç
AYARUX

Taşma payı nedir? Kaç mm olmalı, dosyaya nasıl verilir?

Kesim makinesi kâğıdı hiçbir zaman çizginin tam üstünden kesmez; bıçak her seferinde bir milimetre kadar oynar. Taşma payı bu oynamaya karşı bırakılan sigortadır: zemin rengi ya da resim kesim çizgisinin dışına taşırılır, kesim nereye düşerse düşsün kenarda beyaz çizgi kalmaz. Ne kadar verileceğini, dosyada nasıl ayarlanacağını ve montajda ne olduğunu sırayla anlatalım.

Son güncelleme:

Taşma payı ne demek?

Bir işin iki ölçüsü vardır: kesim ölçüsü (net ölçü, müşterinin eline geçen boy) ve taşmalı ölçü (kesimden önce basılan boy). Aradaki fark taşma payıdır. Kenara kadar uzanan her şey — zemin rengi, fotoğraf, çizgi — kesim ölçüsünde bitmez, taşma payının sonuna kadar devam eder.

Kenara değmeyen, beyaz zeminli bir işte taşma gerekmez; ama kâğıdın kenarına dokunan tek bir öğe bile varsa taşma payı şarttır.

Kaç mm olmalı?

Matbaaların çoğu her kenara 3 mm ister; ofset ve dijital baskıda yaygın değer budur. Bazı işlerde farklı değerler görülür — kendi matbaanızın ne istediğini sormak her zaman en güvenlisidir:

  • Kartvizit, broşür, el ilanı, katalog: her kenara 3 mm. 85 × 55 mm kartvizit taşmasıyla 91 × 61 mm olur.
  • Kutu ve ambalaj: çoğu zaman 3–5 mm; bıçak izinin dışına taşırılır.
  • Kalın kapaklı kitap ve kaplama işleri: kapak kartona sarıldığı için taşma çok daha geniştir, ciltevinden ölçü alınır.
  • Büyük format (afiş, branda): matbaadan matbaaya değişir; bazen taşma yerine kenar katlama payı istenir.

Taşma payı ile güvenli alan farklı şeyler

Taşma dışarıya doğrudur, güvenli alan içeriye. Yazılar, logolar ve önemli her şey kesim çizgisinin en az 3–5 mm içinde durmalıdır; bıçak bir milimetre içeriden geçtiğinde harfler kesilmesin. Kısaca: zemin dışarı taşar, yazı içeride kalır.

Dosyada taşma payı nasıl verilir?

Taşmayı tasarımın başında ayarlamak sonradan eklemekten çok daha kolaydır. Yaygın programlarda yol kabaca şöyle (menü adları sürüme göre değişebilir):

  • InDesign: Dosya → Belge Ayarları → Taşma ve Not Alanı → her kenara 3 mm. PDF verirken İşaretler ve Taşmalar bölümünde "Belge taşma ayarlarını kullan" ve kesim işaretlerini açın.
  • Illustrator: Dosya → Belge Kurulumu → Taşma 3 mm. PDF kaydederken aynı ayarı seçin.
  • Photoshop: tuvali her kenara 3 mm, yani toplamda 6 mm büyük açın; kesim çizgisini kılavuz çizgiyle işaretleyin.
  • Canva ve benzerleri: "Baskı taşmasını göster" gibi bir seçenek açılır, indirirken baskı PDF'i ile "kesim işaretleri ve taşma" seçilir.

Montajda taşma: parçalar arasına ne kadar boşluk?

Tabakaya birden çok parça dizilince taşma montajın da konusu olur. İki yol vardır:

  • Çift kesim: her parçanın taşması kendine ait kalır, parçaların arasında iki taşma kadar (3 + 3 = 6 mm) boşluk olur. Bıçak her parçayı ayrı keser; renk ne olursa olsun kenar temiz çıkar.
  • Tek kesim (ortak kenar): parçalar kesim çizgisinden yan yana dizilir, tek bıçak iki parçayı birden ayırır. Kâğıttan kazandırır ama yalnız kenarları aynı renkte olan ya da kenarına bir şey değmeyen işlerde güvenlidir.
  • Taşmanın dışına kesim işaretleri gelir; işaretler taşmanın üstüne binerse parçanın kenarında çizgi olarak görünür.

Taşması olmayan dosya gelirse

Müşteriden kesim ölçüsünde, taşmasız bir PDF gelmesi matbaanın en sık yaşadığı durumlardan biridir. Seçenekler:

  • Tasarımcıdan taşmalı dosya istemek: en temizi, ama zaman alır.
  • Zemin düz renkse, rengi kenardan dışarı uzatmak.
  • Kenarda resim varsa, resmin son birkaç milimetresini dışarı doğru çoğaltmak ya da aynalamak.
  • İşi biraz büyütmek: kolay görünür ama ölçü ve oran değişir, güvenli alan da daralır — en son başvurulacak yol.

Diğer rehberler

Bütün rehberler