AYARUXSon güncelleme:
Kırım ile kesim arasındaki fark
Kesim bıçağı kâğıdı keser; kırım bıçağı ise ucu yuvarlak, kesim bıçağından biraz alçak bir çelik şerittir ve kâğıdı yalnızca ezer. Bıçak kâğıdı karşıdaki bir oluğa (kanal) bastırır, katlama bu oluk boyunca kendiliğinden olur.
Bir de perforaj vardır: kesik kesik kesim, kâğıdın elle koparılması içindir. Kırım çizgisi koparmak için değil, katlamak içindir; bu üçünü dosyada birbirine karıştırmamak gerekir.
Ne zaman gerekir?
İnce kâğıt (broşür, el ilanı) çoğu zaman katlama makinesinde kırımsız katlanır. Kâğıt kalınlaştıkça, özellikle bristol ve kartonda, kırımsız katlama çatlak bırakır.
Kırım istemeniz gereken başlıca durumlar:
- Kutu ve ambalaj: her katlama ve kapak dili kırımla katlanır.
- Kalın kapaklar: amerikan ciltte sırt ve kapak açılma çizgileri.
- Sıvamalı ya da koyu zeminli işler: mürekkep ve selefon katlamada kırılır, beyaz çatlak görünür.
- Dosya, davetiye ve menü gibi kalın kartonda tek ya da çift kırım.
Elyaf yönü ve çatlama
Kâğıdın lifleri bir yöne dizilidir. Elyafa paralel katlanan kâğıt daha az direnir ve daha az çatlar; elyafa dik katlamada çatlama ihtimali artar.
Bu yüzden tabakaya yerleşimde işin katlanma yönü ile kâğıdın elyaf yönü birlikte düşünülür. Mümkün değilse kırımın genişliği ve derinliği karton kalınlığına göre ayarlanır; bu ayarı genellikle kesim atölyesi yapar, ama dosyada kırımın yerinin doğru olması sizin işinizdir.
Dosyada kırım nasıl gösterilir?
Bıçak izi dosyasında kesim ve kırım ayrı çizgiler olarak, ayrı spot renklerle gelir. Genel kural: kesim düz çizgi, kırım kesik çizgi ve farklı bir renk. Bu çizgiler baskı kalıbına çıkmaz; yalnızca bıçak yapımı ve kontrol içindir.
Sık yapılan hatalar:
- Kırım ve kesimin aynı renkte olması: atölye hangisinin kesileceğini ayıramaz.
- Çizgilerin baskı rengi olarak bırakılması: işin üstüne çizgi basılır.
- Metnin ya da logonun kırımın tam üstüne gelmesi: katlamada yazı ikiye bölünür.
- Kalın kartonda kırım payının unutulması: kapanan kutuda paneller birbirine sürtünür.
Katlamayı baskıdan önce görmek
Kırım çizgilerinin doğru yerde olduğunu anlamanın en kolay yolu, kutuyu ekranda katlamaktır. Paneller doğru sırayla kapanıyor mu, kapak dili yerine oturuyor mu, yazı katlamaya denk geliyor mu: hepsi düz dosyada değil, katlanmış hâlde görülür.
Baskıdan önce bir de numune kesimi almak, özellikle yeni bir kutu tasarımında, çatlama ve oturma sorunlarını seriden önce gösterir.