AYARUXSon güncelleme:
En çok kullanılan tabaka ebatları
Piyasada en sık karşılaşılan tam tabaka ebatları şunlardır; kâğıdın cinsine ve tedarikçiye göre farklı ebatlar da bulunur:
- 70 × 100 cm: en yaygın tam tabaka; kuşe, birinci hamur ve karton için sık kullanılır.
- 64 × 90 cm: A serisine yakın işler için kullanılan, daha az kesim artığı bırakan ebat.
- 61 × 86 cm: A4 kitap formaları için tercih edilen ebat; tabakada sekiz A4 sayfa yer alır.
- Kartonda ve özel kâğıtlarda 72 × 102 cm gibi biraz daha büyük ebatlar da görülür.
Yarım ve çeyrek tabaka
Tam tabaka çoğu zaman makineye girmeden önce bölünür. 70 × 100 tabaka ikiye bölününce 50 × 70 (yarım tabaka), dörde bölününce 35 × 50 (çeyrek tabaka) olur. 64 × 90 tabaka ise 45 × 64 ve 32 × 45 ebatlarına bölünür.
Hangi ebadın kullanılacağına makinenin alabildiği en büyük ve en küçük ebat karar verir. Yarım tabaka makinesinde 70 × 100 basılamaz; işi ikiye bölünmüş tabakaya göre düşünmek gerekir.
Hangi ebattan kaç parça çıkar?
Tabakaya sığacak adedi hesaplarken tam ölçü değil, kullanılabilir alan esas alınır: pens ve kuyruk payı düşülür, parçaların taşma payı eklenir. 3 mm taşmalı A4 (216 × 303 mm) için kaba bir örnek:
- 70 × 100 tabakada 3 × 3 = 9 adet.
- 64 × 90 tabakada 4 × 2 = 8 adet.
- Aynı iş 50 × 70 yarım tabakada 4 adet; tabaka sayısı ikiye katlanır ama daha küçük makinede basılabilir.
- Sınırda kalan işlerde parçayı döndürmek ya da başka bir ebat denemek bir sıra kazandırabilir.
En çok parça çıkan ebat en ucuzu mu?
Her zaman değil. Büyük tabaka daha çok parça verir ama tabaka fiyatı da yüksektir; asıl bakılması gereken parça başına harcanan kâğıttır. Bir ebatta dokuz parça çıkıp tabakanın dörtte biri boşa gidiyorsa, sekiz parça çıkan ama neredeyse hiç artık bırakmayan bir ebat daha ekonomik olabilir.
Kâğıdın elyaf yönü de hesaba girer. Kitapta ve katlanan işlerde elyafın sırta paralel olması istenir; bu yüzden en çok parçanın çıktığı yerleşim, elyaf yönü yanlış düştüğü için kullanılamayabilir.
Ebat seçimini hızlandırmak
Her işte birkaç ebadı elle denemek, pens payını ve taşmayı her seferinde yeniden hesaplamak zaman alır ve hata riskini artırır. Makinenin alabildiği ebatları bir kez tanımlayıp her işte hepsini birlikte karşılaştırmak hem süreyi kısaltır hem de en az fire veren seçeneğin gözden kaçmasını önler.