AYARUXSon güncelleme:
Gramaj ne demek?
Gramaj, kâğıdın bir metrekaresinin gram cinsinden ağırlığıdır: 115 g/m² kuşe, bir metrekaresi 115 gram gelen kâğıt demek. Tabakanın ölçüsü ne olursa olsun gramaj aynı kalır; bu yüzden kâğıtları karşılaştırmanın en açık yolu odur.
Gramaj kalınlık değildir. Aynı gramajda 1. hamur kâğıt kuşeden daha kalın ve kabarık durur; kalınlık mikronla ayrıca ölçülür. Sırt kalınlığı ya da kayma payı hesaplanacaksa gramaja değil, kâğıdın kendi kalınlık değerine bakmak gerekir.
Formül: bir tabaka kaç gram?
Tabakanın alanı (m²) × gramaj (g/m²) = bir tabakanın gram cinsinden ağırlığı. Santimetreyle verilen ölçüyü metreye çevirip çarpmak yeter:
- 70 × 100 cm = 0,7 m². 115 g kuşe: 0,7 × 115 = 80,5 g.
- 64 × 90 cm = 0,576 m². 90 g 1. hamur: 0,576 × 90 ≈ 51,8 g.
- 50 × 70 cm = 0,35 m². 350 g bristol: 0,35 × 350 = 122,5 g.
- A4 (21 × 29,7 cm) ≈ 0,0624 m². 80 g fotokopi kâğıdı: yaklaşık 5 g.
Bir top kaç kilo?
Bir tabakanın ağırlığını bilince topun ya da paketin kilosu tek çarpma: tabaka ağırlığı × tabaka adedi. Top çoğu zaman 500 tabakadır; kalın kartonlar ise daha az tabakalı paketlerle gelebilir, adedi tedarikçinizin etiketinden okuyun.
- 70 × 100, 115 g: 500 × 80,5 g = 40.250 g, yani 40,25 kg.
- 64 × 90, 90 g: 500 × 51,84 g ≈ 25,9 kg.
- Topun fiyatı = topun kilosu × kâğıdın kilo fiyatı. Tedarikçi top fiyatı verdiyse ters yoldan kilo fiyatını bulup başka kâğıtlarla karşılaştırabilirsiniz.
Ters yön: bu kadar kiloda kaç tabaka var?
Depodaki kâğıdın ya da bir tonluk siparişin kaç tabaka ettiğini bulmak için toplam ağırlığı tabaka ağırlığına bölün:
- 1 ton 70 × 100, 115 g kuşe: 1.000.000 g ÷ 80,5 g ≈ 12.422 tabaka.
- 250 kg 70 × 100, 300 g bristol: 250.000 g ÷ 210 g ≈ 1.190 tabaka.
- Sonuç aşağı yuvarlanır: yarım tabaka basılmaz.
İşte kâğıt: kilo hesabı fireyle yapılır
Bir işin kâğıdı hesaplanırken önce tabaka sayısı bulunur: adet ÷ tabakadan çıkan parça, yukarı yuvarlanır, üstüne fire eklenir. Kilo hesabı bu fireli sayıyla yapılır; fireyi kilo hesabından sonra eklemek, hatayı gramajla çarpmak demektir.
Örnek: 600 tabaka 70 × 100, 115 g iş için 600 × 80,5 g = 48.300 g, yaklaşık 48,3 kg kâğıt. Bir tabakadan kaç parça çıktığı ve pens payı ayrı bir rehberde anlatılıyor.
İşe göre gramaj
Doğru gramaj işin ne olduğuna, nasıl katlanacağına ve elde nasıl duracağına göre değişir. Yaygın aralıklar kabaca şöyle — matbaadan matbaaya ve kâğıttan kâğıda değişir:
- Form, antetli kâğıt, kitap içi: 1. hamur 70–100 g.
- El ilanı ve broşür: kuşe 115–170 g.
- Katalog ve dergi içi: kuşe 100–150 g; kapak 200–300 g.
- Kartvizit: 300–400 g bristol ya da kuşe.
- Kutu ve ambalaj: karton; gramajın yanında kalınlığa ve katlanmaya da bakılır.
Gönderi ağırlığı için de aynı hesap
Postaya ya da kargoya gidecek bir işin ağırlığı da gramajdan çıkar. 16 sayfalık A4 katalog 8 yapraktır; 128 g kuşede bir yaprak yaklaşık 8 g, katalog kapaksız yaklaşık 64 g gelir. Kalın bir kapak, zarf ve paketleme ayrıca eklenir. Gönderi ücreti ağırlık basamaklarına göre değiştiği için birkaç gramlık fark bazen bir üst basamak demektir.