Kâğıt elyaf yönü nedir? Uzun ve kısa elyaf, katlama ve cilt

Elyaf tabakanın uzun kenarına paralelse kâğıda uzun elyaf, kısa kenarına paralelse kısa elyaf denir. Kâğıt satıcısının etiketinde bu genellikle ölçünün yazılışıyla ya da bir işaretle belirtilir: 70×100 ile 100×70 aynı tabaka değildir, elyaf yönü farklıdır.

Sipariş verirken tabaka ölçüsünün yanında elyaf yönünü de sorun; aynı gramaj ve aynı ölçüde iki farklı kâğıt gelebilir.

Etiket yoksa birkaç basit yolla anlaşılır:

Elyafa paralel katlanan kâğıt temiz katlanır; elyafa dik katlamada, özellikle kalın kâğıt ve kartonda, katlama yerinde çatlak ve beyaz çizgi oluşur. Böyle durumlarda kırım (bigi) çizgisi gerekir.

Kitap ve dergide elyaf sırta paralel olmalıdır. Elyaf sırta dik olduğunda sayfalar zor açılır, kendini kapatmaya çalışır ve sırt zamanla dalgalanır.

Kâğıt nemi aldıkça ya da kaybettikçe genişler veya büzülür; bu değişim elyafa dik yönde çok daha fazladır. Ofset baskıda renkler sırayla basılırken tabaka biraz değişirse renkler üst üste tam oturmaz.

Bu yüzden kâğıt baskıdan önce baskı salonunun ortamında bir süre bekletilir; makinede çoğu zaman elyafın makine silindirine paralel gelmesi tercih edilir. Hangisinin uygun olduğu makineye ve işe göre değişir; operatörün tercihini sormak en doğrusudur.

İşin katlama yönü, cildin sırtı ve makinenin tercihi bazen birbiriyle çelişir. Önce hangisinin daha önemli olduğuna karar verin: kalın kapakta katlama, kitapta sırt, ince kâğıtlı çok renkli işte baskı.

Kararı verince ana tabakadan kaç parça çıkacağını ve fireyi elyaf yönü sabit kalacak biçimde hesaplayın. Ucuz görünen ama elyafı yanlış yöne düşen bir kesim, sonradan çatlak kapak ya da açılmayan kitap olarak geri döner.