AYARUXSon güncelleme:
Teklifin kalemleri
Ofset bir işin maliyeti hemen her zaman aynı kalemlerden oluşur:
- Kâğıt — fire dahil tabaka sayısı, kiloyla.
- Kalıp — renk sayısı ve yüz sayısı kadar.
- Makine hazırlığı — her kalıp takımı için bir kez ödenen sabit iş.
- Baskı — tabaka sayısı çarpı makineden geçiş sayısı.
- Sonradan işlem — kesim, katlama, selefon, lak, cilt; işe göre.
- Kâr payı ve KDV — maliyetten müşteri fiyatına geçiş.
1. Tabaka sayısı
Her şey tabaka sayısından başlar: adet ÷ tabakadaki parça sayısı, yukarı yuvarlanır, üstüne fire eklenir. Tabakadaki parça sayısını pens payını ve taşma payını düşerek bulmayı ayrı bir rehberde anlattık.
Örnek: 50 × 70 tabakaya 9 adet A5 el ilanı sığıyor. 5.000 adet için 556 tabaka gerekir; makine hazırlığı ve baskı firesiyle birlikte 600 tabaka diyelim.
2. Kâğıt: metrekareden kiloya
Kâğıt kiloyla alınır, o yüzden tabaka sayısını ağırlığa çevirmek gerekir: tabakanın alanı (m²) × gramaj (g/m²) bir tabakanın gram cinsinden ağırlığını verir.
- 50 × 70 cm = 0,35 m².
- 115 gramlık kuşe: 0,35 × 115 = 40,25 gram bir tabaka.
- 600 tabaka × 40,25 g = 24.150 g, yani yaklaşık 24,2 kg kâğıt.
- Kâğıt bedeli = 24,2 kg × kâğıdın kilo fiyatı.
3. Kalıp ve makine hazırlığı
Ofsette her renk için bir kalıp gerekir. Dört renk bir yüz (4+0) dört kalıp, iki yüz (4+4) ayrı kalıpla sekiz kalıptır. Poza revolta (ön ve arka aynı kalıp takımında) ile 4+4 iş dört kalıpla basılır; her tabakadan iki takım çıkar.
Makine hazırlığı — kalıp takma, renk ve register ayarı — her kalıp takımı için bir kez yapılır ve adetten bağımsızdır. Kalıp ve hazırlık birlikte teklifin sabit kısmını oluşturur.
4. Baskı sayısı
Baskı sayısı, tabaka sayısı çarpı makineden geçiş sayısıdır. Dört renkli bir makinede 4+4 ayrı kalıpla basılan 600 tabaka iki kez geçer: 1.200 baskı. Çevirici (iki yüzü tek geçişte basan) makinede aynı iş 600 baskıdır. Matbaa baskı bedelini bu sayı üzerinden, kendi saat ya da bin baskı fiyatıyla hesaplar.
Neden birim fiyat adetle düşer?
Kalıp ve hazırlık sabittir; kâğıt ve baskı adetle artar. Örnek rakamlarla: sabit kısım 100 birim, adet başına kâğıt ve baskı 0,03 birim olsun.
- 1.000 adet: 100 + 30 = 130 birim, adet başı 0,13.
- 5.000 adet: 100 + 150 = 250 birim, adet başı 0,05.
- Beş kat adet, toplam fiyatı iki katına bile çıkarmıyor. Müşteriye birkaç adet seçeneğini yan yana vermek bu yüzden işe yarar.
5. Fire
Fire iki yerden gelir: makine hazırlığında renk ve register oturana kadar basılan tabakalar ve baskı sırasında bozulan tabakalar. Kesim, katlama ve selefon gibi işlemler de kendi firesini ister. Oran makineye, renk sayısına ve işe göre değişir; her matbaanın kendi rakamları vardır ve bunlar hesaba baştan girmelidir, en sonda göz kararı eklenmemelidir.
Dijital baskıda hesap farklı
Dijital makinede kalıp ve klasik makine hazırlığı yoktur; maliyet çoğunlukla tıklama, yani basılan yüz başına sayılır. Bu yüzden küçük adetlerde dijital ucuzdur, adet büyüdükçe ofsetin sabit maliyeti adetlere bölünür ve ofset öne geçer. İkisinin kesiştiği adet her matbaada farklıdır; teklif verirken iki hesabı yan yana yapmak doğru seçimi gösterir.
Maliyetten teklife
Maliyet matbaanın kendi rakamıdır; müşteriye giden fiyat bunun üstüne kâr payı ve KDV eklenerek çıkar. Teklifte fiyatın yanında şartları da yazmak sonradan çıkacak tartışmayı önler:
- Teklifin geçerlilik süresi — kâğıt fiyatı değişebilir.
- Fiyata nelerin dahil olduğu: kargo, prova, tasarım.
- Dosyanın hangi biçimde ve taşma payıyla teslim edileceği.
- Teslim süresi ve ödeme şekli.