AYARUXSon güncelleme:
Önce: acil durumda çeviriyle vakit kaybetmeyin
Hayati bir durumda önce acil hattı arayın. Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye'de numara 112'dir; başka ülkelerde numarayı yola çıkmadan öğrenip telefona kaydedin. Acil hatlarda çoğu zaman İngilizce konuşan görevli bulunur; adresiniz ya da konumunuz ve “emergency” kelimesi ilk adım için yeter.
Yerinizi tarif etmekte zorlanırsanız telefondaki harita uygulamasından konumunuzu paylaşın ya da en yakın tabelayı, otel adını okuyun.
Muayeneden önce hazırlık
Doktorun karşısına geçmeden önce birkaç bilgiyi gideceğiniz ülkenin dilinde yazılı hâle getirin ve telefonda saklayın:
- Şikâyetiniz kısa cümlelerle: ne zaman başladı, nerede, ne kadar şiddetli, neyle artıyor.
- Kullandığınız ilaçlar: marka adıyla değil, kutunun üstündeki etken madde adıyla. Aynı ilaç başka ülkede başka adla satılır.
- Alerjileriniz ve kronik hastalıklarınız.
- Geçirdiğiniz ameliyatlar ve hamilelik durumu.
- Sigorta kartınız ya da seyahat sigortası poliçeniz: numara ve asistans hattı.
Muayenede çeviriyle konuşmak
Çeviriyle konuşurken en çok işe yarayan şey kısa cümledir. Bir cümlede tek bilgi verin, doktorun cevabını bekleyin, sonra devam edin.
Anlamadığınız bir şey olursa bunu açıkça söyleyin; doktordan aynı şeyi daha basit söylemesini isteyin. Önemli bir bilgiyi (doz, kontrol tarihi, yasak yiyecek) duyduğunuzda kendi cümlenizle tekrar edip “doğru mu?” diye sorun. Evet ya da hayır cevabı, uzun bir açıklamadan daha güvenilirdir.
Ağrıyı anlatmak
Ağrının türünü anlatan kelimeler (zonklama, batma, yanma, sızı) çeviride kolayca kayar. Kelimeye güvenmek yerine ağrıyı başka yollarla da anlatın:
- Yeri parmağınızla gösterin.
- Şiddeti 1 ile 10 arasında bir sayıyla söyleyin; doktorlar bu ölçeği her yerde kullanır.
- Ne zaman arttığını söyleyin: yürürken, yemekten sonra, gece.
- Ağrı sürekli mi, gelip giden mi; bunu ayrıca belirtin.
Reçete, ilaç kutusu ve doz
İlaç kutusundaki ya da prospektüsteki yazıyı telefon kamerasıyla çevirmek kullanım hakkında fikir verir. Ama dozu, günde kaç kez ve aç mı tok mu alınacağını mutlaka eczacıya ya da doktora sorarak teyit edin.
Yanınızda getirdiğiniz ilacın yerel karşılığını ararken etken madde adını ve miligramını gösterin. Bazı ilaçlar bir ülkede reçetesiz, başka ülkede reçeteyle satılır; eczacı size yol gösterir.
Tercüman ne zaman şart?
Çeviri uygulaması günlük bir muayenede, bir eczanede ya da randevu alırken çoğu zaman yeter. Şu durumlarda ise profesyonel tercüman isteyin:
- Ameliyat ya da işlem öncesi onam formunu imzalarken.
- Ciddi bir tanı ve tedavi planı konuşulurken.
- Çocuğunuz ya da yaşlı bir yakınınız için karar verirken.
- Birçok hastanenin tercüman hizmeti, seyahat sigortalarının da asistans hattı vardır; sormaktan çekinmeyin.